Met de komst van Apple’s iPad is er een interessante discussie losgebarsten over de ‘verlossing’ voor de wereld van print: de kranten en de bladen. De iPad wordt in deze wereld gezien als een zeer geavanceerde e-reader. Geavanceerder dan de huidige generatie e-readers als die van Sony of Amazon’s Kindle. Deze lenen zich uitstekend voor zwart en wit (dus boeken en kranten) maar minder voor tijdschriften. Ook als een gouden kans om hoogwaardige publicaties te maken zonder de hoge distributiekosten.
Met mijn m-engaged petje op begeleid ik in Leeuwarden een groep studenten van de NHL, afdeling Communicatie & Multimedia Design , die een format voor een iPad-magazin uitwerken. Lifestyle natuurlijk want dat willen jongeren graag, en sluit goed aan bij het ‘glossy’ uiterlijk van de iPad.

In dit stuk wil ik wat gedachtes rondom waar een magazin op de iPad naar toe kan gaan verwoorden. Reacties meer dan welkom. Geïnteresseerden in het eindproduct van de studenten, binnenkort meer daarover.

De snelheid waarmee de iPad de markt op is gegaan is uniek. Na initiële scepsis verscheen deze week (07-06-2010) een rapport van Morgan Stanley Internet Trends waaruit blijkt dat de acceptatiesnelheid in de markt enorm is. De eerste 1 miljoen stuks waren in 28 dagen weg. Met de iPad komt een heel nieuw type media-apparaat op de markt. Een hybride tussen e-reader, laptop, multimediaapparaat etc. (een flinke daling in de verkoop van kleine laptop t.o.v. iPads is al duidelijk waarneembaar in de statistieken).

De vraag is welke discussie er gevoerd wordt: print versus internet? Internet versus mobiel? App versus html (5)? Laat ik beginnen met het belangrijkste uitgangspunt: de iPad is een draagbaar amusementsapparaat. Het is een grote iPod. Uitstekend in staat om tekst, geluid (spraak en muziek), foto’s en video’s te tonen. En hoogwaardige graphics wat voor games relevant is. Het goede scherm maakt lezen van teksten makkelijker dan op iPod. (door het glimeffect vraag ik me af of dit beter is dan een mat scherm van een e-reader, maar goed). Multi-Touchscreen maakt interactie met content makkelijk (meestal).

Een uitvoerige serie foto’s van de eigenschappen die de iPad uniek maakt kun je hier bekijken.

Door de koppeling aan internet kunnen ook standaard internet en Mac-applicaties gedraaid worden dus mail, agenda, office etc.
En door de draagbaarheid van het apparaat zal het veel meer dan een laptop een meeneem-apparaat worden (zeker als gebruikers gaan switchen van ipod/iphone naar ipad). Dat maakt het ook weer uitermate geschikt als middel voor sociale media (Hyves, Twitter, Facebook etc.), een rol die nu meer en meer weggelegd lijkt voor smartphones.

Print versus Internet?
Dit is natuurlijk een discussie die al een jaar of 15 oud is. Een aantal verschillen zijn (nog steeds) evident: print kent een andere tijdsdynamiek (periodieke uitgave), gevoelswaarde en gebruik. Je kunt er stukken uitknippen, bewaren etc. Dat is met Internet anders. Internet heeft hier geheel eigen kenmerken zoals continue wijzigingen (rss heeft het mogelijk gemaakt hier meer controle op te krijgen). Met name de beschikbaarheid (een blad steek je in je tas en lees je wanneer je zin hebt) en de kwaliteit (er wordt een flinke hoeveelheid effort gestopt in kwaliteit van bv foto’s in een glossy) onderscheiden nog steeds print van internet. De beleving is heel anders.
Mijn verwachting is dat de iPad hier een brug zal slaan en best-of-both-worlds kan bieden. Geen misverstand, er kunnen geheel nieuwe concepten ontstaan. Vasthouden aan print-modellen omdat je ook je vinger gebruikt, of de kwaliteitsbeleving helemaal ok is, zijn niet voldoende.
Het bedrijf Touch Wonders is in opdracht van de ANWB een proof-of-concept voor het blad Reiz& Magazin aan het maken. In de ontwerpfase zijn ze al tegen een aantal leermomenten aangelopen: Waar ben ik? (navigatie), Een ontspannen beleving (layed back), tekst en fotos zijn in een gedrukt tijdschrift onlosmakelijk verbonden, kaders en pullquotes in context, hoe houden we bediening eenvoudig ?
Uit een eerste onderzoek van bureau Nielsen van bladen die nu op de iPad gepubliceerd zijn (bekende voorbeelden zijn Wired , Time Magazin en New York Times zijn zeer veel op en aanmerkingen te maken. Ze betreffen voornamelijk het zoeken naar geschikte manieren om de besturing van een printuitgave (iets dat je met je vingers doet, net zoals de iPad bediend wordt) te vertalen naar een scherm (waar de meeste gebruikers gewend zijn met een muis te bedienen). De belangrijkste conclusies: hier.

Papier is een passief medium, internet een actief medium. Zeker voor een jongere generatie wordt materiaal online snel doorgestuurd, plaats je je favoriete muziek op Facebook en tweet je bijzondere content naar je netwerk en geef je je mening terwijl je kijkt. Er valt een hoop te leren voor de passieve media (papier en beeld) als hun ‘passieve’ traditionele media direct geïntegreerd worden met sociale media. Een iPad is een apparaat die dit mogelijk maakt en applicaties gaat krijgen die dit biedt.

In Nederland zijn diverse bedrijven (naast het eerder genoemde ANWB) al bezig om voor de lancering van de iPad in Nederland een app gereed te hebben. Sanoma wil Viva, Autoweek en Nu.nl in de store krijgen, de Telegraaf uiteraard de Telegraaf.

App versus html(5)?
Met de iPad is een eerste belangrijke tablet op de markt gekomen. Net zoals de iPod niet de eerste mp3 speler was, de iPhone de eerste mobiele telefoon is de iPad niet de eerste tablet. De kracht van Apple zit hem in de applicatie store: de iStore, iBook en iTunes voor de synchronisatie. De content distributie is de sterkste kant. Maar idem als op de smartphone zullen er op Android en Windows OS (en misschien andere) draaiende tablets komen, die gaan putten uit andere stores . Voor ontwikkelaars en opdrachtgevers geeft dat een hoop gedoe. Het zal jaren duren voor er een gemeenschappelijke standaard en gebruikersinterface komt (als ik tap, slide etc wat gebeurt er dan?). (Er zullen wel oplossingen komen zoals in het volgende stuk over Adobe’s oplossingen geschreven wordt. )
Een alternatief is te kijken naar het gebruik van Internet, met name html5 met veel grafische mogelijkheden die voor flash niet onderdoen. De iPad is hier al geschikt voor. (bekijk aantal demo’s).
Voor ontwikkelaar levert dat een winst op: alle interface zaken kunnen binnen de browser afgevangen worden, bestaande contentsystemen (nu al ontwikkeld voor internetsites) kunnen gebruikt blijven worden.

Als ik zou moeten kiezen, ben ik (nu nog) voor een app. Een magazin wil je periodiek afleveren. Het storemodel is dan handig (voor alle partijen, de store meldt wel als er een nieuwe magazin beschikbaar is, afrekenmodel is geregeld), éénmaal gesynced heb je geen connectie meer nodig en kun je er op los lezen. Al het hoogwaardige materiaal is daarmee beschikbaar wat voor lezer en uitgever belangrijk is (geen tegenvallers door lagere kwaliteit resoluties of wegvallende verbindingen.)

Toch zal de hele discussie de komende tijd gaan over hoe we het mentale model van een printuitgave gaan doorbreken. Wat gebeurt er met paginanummers? Hoe breng (en houd) ik makkelijk al mijn favoriete kookrecepten bij elkaar? (iPad standaard voor in de keuken met anti – spetovertrek joepie) Hoe stop je toch alle sociale media elementen in zo’n uitgave? Etc. etc.

Ideeen, reacties, ik hoor het graag.